<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X63n1234">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 1234 臨濟宗旨</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 1234 臨濟宗旨</title>
			<author>宋 慧洪撰</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>1卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">63</idno>.<idno type="no">1234</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">臨濟宗旨</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA, Basic punctuated text as provided by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識，CBETA 提供基本句讀</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>基本句讀</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB05577">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05577</charName>
				<mapping cb:dec="988617" type="PUA">U+F15C9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2E30E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>胸</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(曷-曰)/月]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15032">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15032</charName>
				<mapping cb:dec="998072" type="PUA">U+F3AB8</mapping>
			<mapping type="unicode">U+34B5</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>貌</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[白/八]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16373">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16373</charName>
				<mapping cb:dec="999413" type="PUA">U+F3FF5</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+2D84D</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[玨/下]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16402">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16402</charName>
				<mapping cb:dec="999442" type="PUA">U+F4012</mapping>
			<charProp><localName>composition</localName><value>[櫚-呂+貝]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2004-08-05T10:36:31">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X63.1234.0167c" n="0167c"/>
<lb ed="X" n="0167c01"/>
<lb ed="X" n="0167c02"/>
<lb ed="X" n="0167c03"/>
<lb ed="X" n="0167c04"/>
<lb ed="X" n="0167c05"/><cb:docNumber>No. 1234</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0167c06"/><lb ed="R111" n="0171a01"/><cb:juan fun="open" n="001"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>臨濟宗旨</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0167c07"/>
<lb ed="X" n="0167c08"/><lb ed="R111" n="0171a02"/><byline cb:type="author">明白庵居沙門　慧洪　撰</byline>
<lb ed="X" n="0167c09"/><lb ed="R111" n="0171a03"/><cb:div><p xml:id="pX63p0167c0901">汾陽昭禪師示衆曰。先聖云。一句語須具三玄。一玄
<lb ed="X" n="0167c10"/><lb ed="R111" n="0171a04"/>中須具三要。阿那箇是三玄三要底句。快會取好。各
<lb ed="X" n="0167c11"/><lb ed="R111" n="0171a05"/>自思量。還得穩當也未。古德<anchor xml:id="nkr_note_add_0167c1101" n="0167c1101"/><anchor xml:id="beg0167c1101" n="0167c1101"/>已<anchor xml:id="end0167c1101"/>前行脚。聞一箇因緣
<lb ed="X" n="0167c12"/><lb ed="R111" n="0171a06"/>未明。中間直下飮食無味睡臥不安。火急決擇。豈將
<lb ed="X" n="0167c13"/><lb ed="R111" n="0171a07"/>爲小事。所以大覺老人爲一大事因緣出現於世。想
<lb ed="X" n="0167c14"/><lb ed="R111" n="0171a08"/>計他從上來行脚。不爲游山翫水。看州府奢華。片衣
<lb ed="X" n="0167c15"/><lb ed="R111" n="0171a09"/>口食皆爲聖心未通。所以驅馳行脚。決擇深奧。傳唱
<lb ed="X" n="0167c16"/><lb ed="R111" n="0171a10"/>敷揚。愽問先知。親近高德。盖爲續佛心燈。紹隆佛種
<lb ed="X" n="0167c17"/><lb ed="R111" n="0171a11"/>祖代。興崇聖種。接引後機。自利利他。不忘先迹。如今
<lb ed="X" n="0167c18"/><lb ed="R111" n="0171a12"/>還有商量者麼。有卽出來大家商量。僧問如何是接
<lb ed="X" n="0167c19"/><lb ed="R111" n="0171a13"/>初機底句。答曰汝是行脚僧。又問如何是辨衲僧底
<lb ed="X" n="0167c20"/><lb ed="R111" n="0171a14"/>句。答曰西方日出卯。又問如何是正令行底句。答曰
<lb ed="X" n="0167c21"/><lb ed="R111" n="0171a15"/>千里<anchor xml:id="nkr_note_orig_0167001" n="0167001"/>持來呈舊面。又問如何是立乾坤底句。答曰。北
<lb ed="X" n="0167c22"/><lb ed="R111" n="0171a16"/>俱盧州長粳米。食者無嗔亦無喜。師曰。只將此四轉
<lb ed="X" n="0167c23"/><lb ed="R111" n="0171a17"/>語驗天下衲僧。纔見汝出來驗得了也。僧問如何是
<lb ed="X" n="0167c24"/><lb ed="R111" n="0171a18"/>學人著力處。答曰嘉州打大像。問如何是學人轉身
<pb ed="X" xml:id="X63.1234.0168a" n="0168a"/>
<lb ed="X" n="0168a01"/><lb ed="R111" n="0171b01"/>處。答曰<anchor xml:id="nkr_note_add_0168a0101" n="0168a0101"/><anchor xml:id="beg0168a0101" n="0168a0101"/>陝<anchor xml:id="end0168a0101"/>府灌鐵牛。問如何是學人親切處。答曰西
<lb ed="X" n="0168a02"/><lb ed="R111" n="0171b02"/>河弄師子。師曰。若人會此三句。<anchor xml:id="nkr_note_add_0168a0201" n="0168a0201"/><anchor xml:id="beg0168a0201" n="0168a0201"/>已<anchor xml:id="end0168a0201"/>辨三玄。更有三要
<lb ed="X" n="0168a03"/><lb ed="R111" n="0171b03"/>語在。切在薦取。不是等閑。與大衆頌出曰。三玄三要
<lb ed="X" n="0168a04"/><lb ed="R111" n="0171b04"/>事難分。得意忘言道易親。一句明明該萬象。重陽九
<lb ed="X" n="0168a05"/><lb ed="R111" n="0171b05"/>日菊花新。還會麼。恁麼會得不是性燥衲僧。作麼生
<lb ed="X" n="0168a06"/><lb ed="R111" n="0171b06"/>會好。又擧三玄語曰。汝還會三玄底時節麼。直須會
<lb ed="X" n="0168a07"/><lb ed="R111" n="0171b07"/>取古人意旨。然後自心明去。更得通變。自枉受用無
<lb ed="X" n="0168a08"/><lb ed="R111" n="0171b08"/>窮。喚作自受用身佛。不從他敎便識得自家活計。所
<lb ed="X" n="0168a09"/><lb ed="R111" n="0171b09"/>以南泉曰。王老師十八上解作活計。僧便問。古人十
<lb ed="X" n="0168a10"/><lb ed="R111" n="0171b10"/>八上解作活計。未審作箇什麼活計。答曰。兩隻水牯
<lb ed="X" n="0168a11"/><lb ed="R111" n="0171b11"/>牛。雙角無<g ref="#CB16402">󴀒</g>棬。復云。若要於此明得去。直須得三玄
<lb ed="X" n="0168a12"/><lb ed="R111" n="0171b12"/>旨趣。始得受用無礙。自家慶快。以暢平生。大丈夫漢
<lb ed="X" n="0168a13"/><lb ed="R111" n="0171b13"/>莫敎自辜。觸事不通。彼無利濟。與汝一切頌出曰。第
<lb ed="X" n="0168a14"/><lb ed="R111" n="0171b14"/>一玄。法界廣無邊。森羅及萬象。總在鏡中圓。第二玄。
<lb ed="X" n="0168a15"/><lb ed="R111" n="0171b15"/>釋尊問阿難。多聞隨事答。應器量方圓。第三玄。直出
<lb ed="X" n="0168a16"/><lb ed="R111" n="0171b16"/>古皇前。四句百非外。閭氏問豐干。師乃曰。這箇是三
<lb ed="X" n="0168a17"/><lb ed="R111" n="0171b17"/>玄底頌。作麼生是三玄底旨趣。直敎決擇分明。莫只
<lb ed="X" n="0168a18"/><lb ed="R111" n="0171b18"/>與麼望空裏妄解道。我曾親近和尙來。與我說了。脫
<lb ed="X" n="0168a19"/><lb ed="R111" n="0172a01"/>空漫語誑嚇他人。喫鐵棒有日。莫言不道。又因採菊
<lb ed="X" n="0168a20"/><lb ed="R111" n="0172a02"/>謂衆曰。金花布地玉蘂承天。杲日當空乾坤朗耀。雲
<lb ed="X" n="0168a21"/><lb ed="R111" n="0172a03"/>騰致雨露結爲霜。不傷物義。道將一句來。還有道得
<lb ed="X" n="0168a22"/><lb ed="R111" n="0172a04"/>底麼。若道不得。眼中有屑。直須出却始得。所以風穴
<lb ed="X" n="0168a23"/><lb ed="R111" n="0172a05"/>云。若立一塵。家國興盛野老顰蹙。不立一塵。家國喪
<lb ed="X" n="0168a24"/><lb ed="R111" n="0172a06"/>亡野老安貼。於此明去。闍梨無分全是老僧。於此不
<pb ed="X" xml:id="X63.1234.0168b" n="0168b"/>
<lb ed="X" n="0168b01"/><lb ed="R111" n="0172a07"/>明。老僧卽是闍梨。闍梨與老僧亦能悟却天下人。亦
<lb ed="X" n="0168b02"/><lb ed="R111" n="0172a08"/>能瞎却天下人。要知老僧與闍梨麼。拊其膝曰。這裏
<lb ed="X" n="0168b03"/><lb ed="R111" n="0172a09"/>是闍梨。這裏是老僧。且問諸上座。老僧與闍梨是同
<lb ed="X" n="0168b04"/><lb ed="R111" n="0172a10"/>是別。若道是同去。上座自上座。老僧自老僧。若道是
<lb ed="X" n="0168b05"/><lb ed="R111" n="0172a11"/>別去。又道老僧卽是闍梨。若能於此明得去。一句中
<lb ed="X" n="0168b06"/><lb ed="R111" n="0172a12"/>有三玄三要。賓主歷然。平生事<anchor xml:id="nkr_note_add_0168b0601" n="0168b0601"/><anchor xml:id="beg0168b0601" n="0168b0601"/>辦<anchor xml:id="end0168b0601"/>。參尋事畢。所以永
<lb ed="X" n="0168b07"/><lb ed="R111" n="0172a13"/>嘉曰。粉骨碎身未足酬。一句了然超百億。又曰。臨濟
<lb ed="X" n="0168b08"/><lb ed="R111" n="0172a14"/>兩堂首座。一日相見齊下喝。僧問臨濟。還有賓主也
<lb ed="X" n="0168b09"/><lb ed="R111" n="0172a15"/>無。答曰賓主歷然。師作偈曰。兩堂首座總作家。其中
<lb ed="X" n="0168b10"/><lb ed="R111" n="0172a16"/>道理有分拏。賓主歷然明似鏡。宗師爲點眼中花。無
<lb ed="X" n="0168b11"/><lb ed="R111" n="0172a17"/>盡居士謂予曰。汾陽臨濟五世之嫡孫。天下學者宗
<lb ed="X" n="0168b12"/><lb ed="R111" n="0172a18"/>仰。觀其提綱渠渠。唯論三玄三要。今其法派皆以謂
<lb ed="X" n="0168b13"/><lb ed="R111" n="0172b01"/>三玄三要一期建立之語無益於道。但於諸法不生
<lb ed="X" n="0168b14"/><lb ed="R111" n="0172b02"/>異見。一切平常卽長祖意。其說是否。予曰。居士聞其
<lb ed="X" n="0168b15"/><lb ed="R111" n="0172b03"/>說曉然了解。寧復疑汾陽提綱乎。曰吾固疑而未決
<lb ed="X" n="0168b16"/><lb ed="R111" n="0172b04"/>也。予曰。此其三玄三要之所以設也。所言一句中具
<lb ed="X" n="0168b17"/><lb ed="R111" n="0172b05"/>三玄。一玄中具三要。有玄有要者。一切衆生熱惱海
<lb ed="X" n="0168b18"/><lb ed="R111" n="0172b06"/>中淸涼寂滅法幢也。此幢之建。譬如塗毒之鼓撾之。
<lb ed="X" n="0168b19"/><lb ed="R111" n="0172b07"/>則聞者皆死。唯遠聞者後死。若不橫死者。雖聞不死。
<lb ed="X" n="0168b20"/><lb ed="R111" n="0172b08"/>臨濟無恙時。興化三聖保壽定上座輩聞而死者。今
<lb ed="X" n="0168b21"/><lb ed="R111" n="0172b09"/>百餘年猶有悟其旨者。卽後死者也。而諸法派謂無
<lb ed="X" n="0168b22"/><lb ed="R111" n="0172b10"/>益於道者。卽不橫死者也。祖宗門風壁立萬仞。而子
<lb ed="X" n="0168b23"/><lb ed="R111" n="0172b11"/>孫畏之。喜行平易坦塗。此所謂法道陵夷也。譬如衣
<lb ed="X" n="0168b24"/><lb ed="R111" n="0172b12"/>冠。稱孔門弟子而毀易繫辭。三尺童子笑之。臨濟<anchor xml:id="nkr_note_add_0168b2401" n="0168b2401"/><anchor xml:id="beg0168b2401" n="0168b2401"/>但<anchor xml:id="end0168b2401"/>
<pb ed="X" xml:id="X63.1234.0168c" n="0168c"/>
<lb ed="X" n="0168c01"/><lb ed="R111" n="0172b13"/>曰。一句中具三玄。一玄中具三要。有玄有要而<anchor xml:id="nkr_note_add_0168c0101" n="0168c0101"/><anchor xml:id="beg0168c0101" n="0168c0101"/>已<anchor xml:id="end0168c0101"/>。初
<lb ed="X" n="0168c02"/><lb ed="R111" n="0172b14"/>未甞目爲句中玄･意中玄･體中玄也。古塔主者悞認
<lb ed="X" n="0168c03"/><lb ed="R111" n="0172b15"/>玄沙三句爲三玄。故但分三玄而遺落三要。叢林安
<lb ed="X" n="0168c04"/><lb ed="R111" n="0172b16"/>之不以爲非。爲可太息。玄沙曰。眞常流注爲平等法。
<lb ed="X" n="0168c05"/><lb ed="R111" n="0172b17"/>但是以言遣言。以理逐理。爲之明前不明後。盖分證
<lb ed="X" n="0168c06"/><lb ed="R111" n="0172b18"/>法身之量。未有出格之句。死在句下。若知出格之量。
<lb ed="X" n="0168c07"/><lb ed="R111" n="0173a01"/>則不被心魔所使。入到手中便轉換落落地。言通大
<lb ed="X" n="0168c08"/><lb ed="R111" n="0173a02"/>道。不坐平常之見。此第一句也。古謂之句中玄。回機
<lb ed="X" n="0168c09"/><lb ed="R111" n="0173a03"/>轉位。生殺自在。縱奪隨宜。出生入死。廣利一切。逈脫
<lb ed="X" n="0168c10"/><lb ed="R111" n="0173a04"/>色欲愛見之境。此第二句也。古謂之意中玄。明陰洞
<lb ed="X" n="0168c11"/><lb ed="R111" n="0173a05"/>陽。廓周沙界。一眞體性大用現前。應化無方。全用全
<lb ed="X" n="0168c12"/><lb ed="R111" n="0173a06"/>不用。全生全不生。方便喚作慈定之門。此第三句也。
<lb ed="X" n="0168c13"/><lb ed="R111" n="0173a07"/>古謂之體中玄。浮山遠公亦曰。意中玄非意識之意。
<lb ed="X" n="0168c14"/><lb ed="R111" n="0173a08"/>古不足道。遠亦迷倒。予不可以不辨。無盡頷之。又曰。
<lb ed="X" n="0168c15"/><lb ed="R111" n="0173a09"/>吾頃見謝師直稱。吳僧簡程者。有大知見。親見慈明。
<lb ed="X" n="0168c16"/><lb ed="R111" n="0173a10"/>蓋是眞點胸。楊岐道吾之流亞接人。多擧汾陽十智
<lb ed="X" n="0168c17"/><lb ed="R111" n="0173a11"/>同眞。願遂聞其說。予曰。十智同眞與三玄三要同一
<lb ed="X" n="0168c18"/><lb ed="R111" n="0173a12"/>關捩。汾陽曰。夫說法者須具十智同眞。若不具十智
<lb ed="X" n="0168c19"/><lb ed="R111" n="0173a13"/>同眞。邪正不辨。緇素不分。不能與人天爲眼目。決斷
<lb ed="X" n="0168c20"/><lb ed="R111" n="0173a14"/>是非。如鳥飛空而折翼。如箭射的而斷絃。絃斷故射
<lb ed="X" n="0168c21"/><lb ed="R111" n="0173a15"/>的不中。翼折故空不可飛。弦壯翼牢空的俱徹。作麼
<lb ed="X" n="0168c22"/><lb ed="R111" n="0173a16"/>生是十智同眞。與諸上座點出。一同一質。二同大事。
<lb ed="X" n="0168c23"/><lb ed="R111" n="0173a17"/>三總同參。四同眞智。五同徧普。六同具足。七同得失。
<lb ed="X" n="0168c24"/><lb ed="R111" n="0173a18"/>八同生殺。九同音吼。十同得入。又云。與什麼人同得
<pb ed="X" xml:id="X63.1234.0169a" n="0169a"/>
<lb ed="X" n="0169a01"/><lb ed="R111" n="0173b01"/>入。與誰同音吼。作麼生是同生殺。什麼物同得失。阿
<lb ed="X" n="0169a02"/><lb ed="R111" n="0173b02"/>郍箇同具足。是什麼同徧普。何人同眞智。孰能總同
<lb ed="X" n="0169a03"/><lb ed="R111" n="0173b03"/>參。那箇同大事。何物同一質。有點得出底麼。點得出
<lb ed="X" n="0169a04"/><lb ed="R111" n="0173b04"/>者不悋慈悲。點不出者未有參學眼在。切須辦取。要
<lb ed="X" n="0169a05"/><lb ed="R111" n="0173b05"/>識是非。面目見在。今此法門叢林怕怖。不欲聞其<anchor xml:id="nkr_note_orig_0169001" n="0169001"/>若
<lb ed="X" n="0169a06"/><lb ed="R111" n="0173b06"/>何以言之諸方但愛平實見解執之不移唯欲傳授
<lb ed="X" n="0169a07"/><lb ed="R111" n="0173b07"/>不信有悟。借使汾陽復生。親爲剖折。亦以爲非。昔阿
<lb ed="X" n="0169a08"/><lb ed="R111" n="0173b08"/>難夜經行。聞童子誦佛偈曰。若人生百歲。不善水潦
<lb ed="X" n="0169a09"/><lb ed="R111" n="0173b09"/>鶴。未若生一日。而得決了之。阿難就敎之曰。不善諸
<lb ed="X" n="0169a10"/><lb ed="R111" n="0173b10"/>佛機。非水潦鶴也。童子歸白其師。師咲曰。阿難老昏
<lb ed="X" n="0169a11"/><lb ed="R111" n="0173b11"/>矣。當以我語爲是。於今學者之前。語三玄十智旨趣。
<lb ed="X" n="0169a12"/><lb ed="R111" n="0173b12"/>何以異此。於是無盡嗟咨曰。然其旨趣豈無方便。予
<lb ed="X" n="0169a13"/><lb ed="R111" n="0173b13"/>作偈曰。十智同眞面目全。於中一智是根源。若大咨
<lb ed="X" n="0169a14"/><lb ed="R111" n="0173b14"/>見汾陽老。擘破三玄作兩邊。又問。四種賓主亦臨濟
<lb ed="X" n="0169a15"/><lb ed="R111" n="0173b15"/>建立法門乎。予曰。三世如來諸代祖師。鍛出凡聖情
<lb ed="X" n="0169a16"/><lb ed="R111" n="0173b16"/>見之鑪鎚。非止臨濟用之。如龍山本見<name role="" type="person">馬祖</name>。洞山价
<lb ed="X" n="0169a17"/><lb ed="R111" n="0173b17"/>禪師初游方與密師伯者偕行。經長沙龍山之下。見
<lb ed="X" n="0169a18"/><lb ed="R111" n="0173b18"/>溪流菜葉。价回瞻峯巒深秀。謂密曰箇中必有隱者。
<lb ed="X" n="0169a19"/><lb ed="R111" n="0174a01"/>乃並溪而進十許里。有老僧癯甚。以手加額呼曰。此
<lb ed="X" n="0169a20"/><lb ed="R111" n="0174a02"/>間無路。汝輩何自而至。价曰。無路且置。庵主自何而
<lb ed="X" n="0169a21"/><lb ed="R111" n="0174a03"/>入。曰我不曾雲水。价曰庵主住山幾許時。曰春秋不
<lb ed="X" n="0169a22"/><lb ed="R111" n="0174a04"/>涉。价曰。庵主先住耶。此山先住耶。曰不知。价曰爲什
<lb ed="X" n="0169a23"/><lb ed="R111" n="0174a05"/>麼不知。曰我不曾人天來。价曰得何道理便爾住山。
<lb ed="X" n="0169a24"/><lb ed="R111" n="0174a06"/>曰。我見泥牛鬪入海。直至而今無消息。价卽班密之
<pb ed="X" xml:id="X63.1234.0169b" n="0169b"/>
<lb ed="X" n="0169b01"/><lb ed="R111" n="0174a07"/>下而<g ref="#CB16373">𭡍</g>之。問。如何是主中賓。曰靑山覆白雲。又問如
<lb ed="X" n="0169b02"/><lb ed="R111" n="0174a08"/>何是主中主。曰長年不出戶。又問主賓相去幾何。曰
<lb ed="X" n="0169b03"/><lb ed="R111" n="0174a09"/>長江水上波。又問賓主相見有何言說。曰靑風拂白
<lb ed="X" n="0169b04"/><lb ed="R111" n="0174a10"/>日。价再拜求依止。老僧咲曰。三間茆屋從來住。一道
<lb ed="X" n="0169b05"/><lb ed="R111" n="0174a11"/>神光萬境閑。莫作是非來辨我。浮生穿鑿不相關。於
<lb ed="X" n="0169b06"/><lb ed="R111" n="0174a12"/>是自焚其庵深入層峯。其後价住山。問僧。何者是汝
<lb ed="X" n="0169b07"/><lb ed="R111" n="0174a13"/>主人公。對曰現祇對者。价仰而咨嗟曰。此所謂馬後
<lb ed="X" n="0169b08"/><lb ed="R111" n="0174a14"/>驢前事。奈何認以爲自<anchor xml:id="nkr_note_add_0169b0801" n="0169b0801"/><anchor xml:id="beg0169b0801" n="0169b0801"/>己<anchor xml:id="end0169b0801"/>乎。佛法平沉此其兆也。客
<lb ed="X" n="0169b09"/><lb ed="R111" n="0174a15"/>中主尙未明。況主中主哉。僧曰。如何是主中主。价曰
<lb ed="X" n="0169b10"/><lb ed="R111" n="0174a16"/>汝自道看。曰道得卽是客中主。如何是主中主。价良
<lb ed="X" n="0169b11"/><lb ed="R111" n="0174a17"/>久曰。不辭向汝道。相續也大難。予觀龍山老僧之意。
<lb ed="X" n="0169b12"/><lb ed="R111" n="0174a18"/>如蕭何之識韓信。豈有法哉。而价公之論如霍光之
<lb ed="X" n="0169b13"/><lb ed="R111" n="0174b01"/>立朝。進止亦有律度。嗚呼。後生之不見古人之大全
<lb ed="X" n="0169b14"/><lb ed="R111" n="0174b02"/>也。必矣价亦置主中主于<g ref="#CB05577">𮌎</g>中。可疑也。予甞至臨川
<lb ed="X" n="0169b15"/><lb ed="R111" n="0174b03"/>與朱世英游相好。俄上藍長老者至上蓋。謂世英曰。
<lb ed="X" n="0169b16"/><lb ed="R111" n="0174b04"/>覺範聞工詩耳。禪則其師。猶錯矧弟子耶。世英咲曰。
<lb ed="X" n="0169b17"/><lb ed="R111" n="0174b05"/>師能勘驗之乎。上藍曰諾。居一日。同游疎山。飯于逆
<lb ed="X" n="0169b18"/><lb ed="R111" n="0174b06"/>族。上藍以手畫案謂余曰。經軸之上必題以字。是何
<lb ed="X" n="0169b19"/><lb ed="R111" n="0174b07"/>義。予亦畫圓相橫一畫曰是此義也。上藍愕然。予爲
<lb ed="X" n="0169b20"/><lb ed="R111" n="0174b08"/>作偈曰。以字不成八不是。法身睡著無遮<anchor xml:id="nkr_note_orig_0169002" n="0169002"/>閑。衲僧對
<lb ed="X" n="0169b21"/><lb ed="R111" n="0174b09"/>面不知名。百衆人前呼不起。上藍歸擧似世英。世英
<lb ed="X" n="0169b22"/><lb ed="R111" n="0174b10"/>拊手曰。孰爲詩僧。亦能識字義乎。因同看汾陽作犢
<lb ed="X" n="0169b23"/><lb ed="R111" n="0174b11"/>牛偈曰。有頭無角實堪嗟。百劫難逃這作家。凡聖不
<lb ed="X" n="0169b24"/><lb ed="R111" n="0174b12"/>能明得盡。現前相<g ref="#CB15032">㒵</g>有些些。予謂世英曰。此偈又予
<pb ed="X" xml:id="X63.1234.0169c" n="0169c"/>
<lb ed="X" n="0169c01"/><lb ed="R111" n="0174b13"/>字義之訓詁也。世英問余。華嚴經曰。毗目仙人執善
<lb ed="X" n="0169c02"/><lb ed="R111" n="0174b14"/>財手。卽時善財自見其身住十佛刹微塵數世界。中
<lb ed="X" n="0169c03"/><lb ed="R111" n="0174b15"/>到十佛刹微塵數諸佛所見彼佛刹及其衆會。諸佛
<lb ed="X" n="0169c04"/><lb ed="R111" n="0174b16"/>相好種種莊嚴。乃至或經百千億不可說佛刹微塵
<lb ed="X" n="0169c05"/><lb ed="R111" n="0174b17"/>數劫。乃至時彼仙人放善財童子手。卽時自見其身
<lb ed="X" n="0169c06"/><lb ed="R111" n="0174b18"/>還在本處。此一段義何以明之。予曰。皆象也。方執其
<lb ed="X" n="0169c07"/><lb ed="R111" n="0175a01"/>手。卽入觀法之時。見自他不隔於毫端。始終不移於
<lb ed="X" n="0169c08"/><lb ed="R111" n="0175a02"/>當念。及其放手。卽是出定之時。永明曰。是知不動本
<lb ed="X" n="0169c09"/><lb ed="R111" n="0175a03"/>位。遠近之刹歷然。一念靡移。延促之時宛爾。世尊蓋
<lb ed="X" n="0169c10"/><lb ed="R111" n="0175a04"/>以蓮爲譬。而世莫有知者。予特知之。夫蓮方開華時。
<lb ed="X" n="0169c11"/><lb ed="R111" n="0175a05"/>中<anchor xml:id="nkr_note_add_0169c1101" n="0169c1101"/><anchor xml:id="beg0169c1101" n="0169c1101"/>已<anchor xml:id="end0169c1101"/>有子。子中<anchor xml:id="nkr_note_add_0169c1102" n="0169c1102"/><anchor xml:id="beg0169c1102" n="0169c1102"/>已<anchor xml:id="end0169c1102"/>有藌。因中有果。果中有因。三世一
<lb ed="X" n="0169c12"/><lb ed="R111" n="0175a06"/>時也。其子分布又曾屬焉。相續不斷十方不隔也。又
<lb ed="X" n="0169c13"/><lb ed="R111" n="0175a07"/>問。法華經曰。世尊於一切衆前現大神力。出廣長舌
<lb ed="X" n="0169c14"/><lb ed="R111" n="0175a08"/>相。上至梵世。極難和會。而解者曰。佛音深妙觸處皆
<lb ed="X" n="0169c15"/><lb ed="R111" n="0175a09"/>聞。超越聖凡。則其舌廣長高出梵世。此說如何。予曰。
<lb ed="X" n="0169c16"/><lb ed="R111" n="0175a10"/>此殆所謂隨語生解。非如來世尊之意。潙山曰。凡聖
<lb ed="X" n="0169c17"/><lb ed="R111" n="0175a11"/>情盡。體露眞常。理事不二。卽如如佛。而學者不能深
<lb ed="X" n="0169c18"/><lb ed="R111" n="0175a12"/>味此語。苟認意度而<anchor xml:id="nkr_note_add_0169c1801" n="0169c1801"/><anchor xml:id="beg0169c1801" n="0169c1801"/>已<anchor xml:id="end0169c1801"/>。譬如衆盲摸象。隨其所得爲
<lb ed="X" n="0169c19"/><lb ed="R111" n="0175a13"/>是。故象偏爲尾爲蹄爲腰爲牙而全象隱矣。般若經
<lb ed="X" n="0169c20"/><lb ed="R111" n="0175a14"/>曰。無二無二分無別無斷故者眞常也。非凝然一物
<lb ed="X" n="0169c21"/><lb ed="R111" n="0175a15"/>卓然不變壞之眞常也。舌相之至梵世。其可以情求
<lb ed="X" n="0169c22"/><lb ed="R111" n="0175a16"/>哉。唐僧<name role="" type="person">玄奘</name>至西竺見戒賢論師。賢時<anchor xml:id="nkr_note_add_0169c2201" n="0169c2201"/><anchor xml:id="beg0169c2201" n="0169c2201"/>已<anchor xml:id="end0169c2201"/>一百六歲。
<lb ed="X" n="0169c23"/><lb ed="R111" n="0175a17"/>衆所宗向。號正法藏。弉修敬。訖賢使坐。問從何來。對
<lb ed="X" n="0169c24"/><lb ed="R111" n="0175a18"/>曰從支那國來。欲學瑜伽等論。於是賢流涕呼弟子。
<pb ed="X" xml:id="X63.1234.0170a" n="0170a"/>
<lb ed="X" n="0170a01"/><lb ed="R111" n="0175b01"/>覺賢指以謂曰。我前所夢何如弟子。謂奘曰。和尙三
<lb ed="X" n="0170a02"/><lb ed="R111" n="0175b02"/>年前得疾危甚。如人以刀劃其腹。欲不食而死。夜夢
<lb ed="X" n="0170a03"/><lb ed="R111" n="0175b03"/>男子身金色曰。汝勿自厭其身。汝昔作貴。近多害物。
<lb ed="X" n="0170a04"/><lb ed="R111" n="0175b04"/>命當自悔責。自盡何益。有支那國僧來此學法。<anchor xml:id="nkr_note_add_0170a0401" n="0170a0401"/><anchor xml:id="beg0170a0401" n="0170a0401"/>已<anchor xml:id="end0170a0401"/>在
<lb ed="X" n="0170a05"/><lb ed="R111" n="0175b05"/>塗矣。三年當至。以法惠彼。彼復流通。汝罪自滅。我曼
<lb ed="X" n="0170a06"/><lb ed="R111" n="0175b06"/>殊室利也。故來曉汝耳。和尙疾損<anchor xml:id="nkr_note_add_0170a0601" n="0170a0601"/><anchor xml:id="beg0170a0601" n="0170a0601"/>已<anchor xml:id="end0170a0601"/>三年。而闍梨果
<lb ed="X" n="0170a07"/><lb ed="R111" n="0175b07"/>至。前夢有徵也。子涉世多艱。蓋其夙障。聞曼殊室利
<lb ed="X" n="0170a08"/><lb ed="R111" n="0175b08"/>之言以法惠人。則罪自滅。故有撰述佛祖旨訣之意。
<lb ed="X" n="0170a09"/><lb ed="R111" n="0175b09"/>欲以惠人而自滅夙障耳。非有他求也。</p>
<lb ed="X" n="0170a10"/><lb ed="R111" n="0175b10"/>
<lb ed="X" n="0170a11"/><lb ed="R111" n="0175b11"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>臨濟宗旨<note place="inline">終</note></cb:jhead></cb:juan></cb:div>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0167c1101" to="#end0167c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0168a0101" to="#end0168a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">陝</lem><rdg wit="#wit.orig">陜</rdg></app>
<app from="#beg0168a0201" to="#end0168a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0168b0601" to="#end0168b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">辦</lem><rdg wit="#wit.orig">辨</rdg></app>
<app from="#beg0168b2401" to="#end0168b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0168c0101" to="#end0168c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0169b0801" to="#end0169b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0169c1101" to="#end0169c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0169c1102" to="#end0169c1102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0169c1801" to="#end0169c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0169c2201" to="#end0169c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0170a0401" to="#end0170a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0170a0601" to="#end0170a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0167001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0167001">持疑特</note>
<note n="0169001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0169001">若疑名</note>
<note n="0169002" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0169002">閑疑闌</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0167c1101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0167c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0168a0101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0168a0101">陝【CB】，陜【卍續】</note>
<note n="0168a0201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0168a0201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0168b0601" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0168b0601">辦【CB】，辨【卍續】</note>
<note n="0168b2401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0168b2401">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0168c0101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0168c0101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0169b0801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0169b0801">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0169c1101" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0169c1101">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0169c1102" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0169c1102">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0169c1801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0169c1801">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0169c2201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0169c2201">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0170a0401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0170a0401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0170a0601" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0170a0601">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>